Wybrane orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach związanych z naruszeniem prawa obywateli do informacji publicznej

Wyrok z dnia 3 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie II SA/Sz 505/08

  1. Przyjęcie w ustawie o dostępie do informacji publicznej BIP-u jako podstawowego źródła zapoznania się z informacją publiczną zostało uznane jako rozwiązanie racjonalne, gdyż zapoznanie się z informacjami publicznymi w postaci stron WWW realizuje podstawowe założenia prawa dostępu do informacji. Zasadności przyjętego rozwiązania nie wyłącza nawet okoliczność nieposiadania przez podmiot zainteresowany komputera, a w konsekwencji bezpośredniego dostępu do Internetu, albowiem w dobie powszechnie rozwijającej się komputeryzacji podmiot taki może skorzystać nie tylko z odpłatnego dostępu do Internetu (np. w kafejkach Internetowych), lecz także nieodpłatnie w siedzibie jednostek użyteczności publicznej (np. bibliotekach), gdzie - w razie potrzeby - będzie mógł uzyskać pomoc od osób dysponujących odpowiednimi kwalifikacjami w obsłudze sprzętu komputerowego.
  2. Udostępnienie oświadczeń majątkowych radnych w BIP zwalnia organ pierwszej instancji od obowiązku wydania - na wniosek skarżących - kserokopii tych dokumentów.

Wyrok z dnia 31 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie II SAB/Wa 4/08

  1. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) odsyła do k.p.a. tylko w zakresie wydania decyzji administracyjnej, toteż nieuprawnionym byłoby twierdzenie, że warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność w zakresie nieudzielenia informacji publicznej jest złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia w trybie k.p.a.
  2. NBP będąc bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej posiadającym osobowość prawną (art. 1 i 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 1, poz. 2 ze zm.), powołanym w celu kształtowania polityki pieniężnej Państwa, jest w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej podmiotem wykonującym zadania publiczne. Zatem spoczywa na nim obowiązek udzielania informacji publicznej, w tym utworzenia Biuletynu Informacji Publicznej dostępnego w Internecie poprzez stronę "www." - adres wskazujący lokalizację zasobu w sieci zdefiniowany jako "URL".

Wyrok z dnia 6 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie II SAB/Wa 205/06

  1. Udzielenie informacji nie ma formy decyzji administracyjnej czy postanowienia i jeżeli strona nie wystąpiła ze szczególnym wnioskiem o udostępnienie informacji wówczas udzielenie tej informacji, nawet w formie ustnej jest dopuszczalne.
  2. Możliwe jest wniesienie skargi na bezczynność organów administracji w sprawach o udzielenie informacji publicznej, przy czym nie jest to uzależnione od uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.

Wyrok z dnia 4 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie II SAB/Wa 80/05

    Dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w obiegu publicznym, co nie pozwala zainteresowanemu zapoznać się z jej treścią inaczej niż wskutek złożenia wniosku do odpowiedniego organu (bądź podmiotu niebędącego organem władzy publicznej) o udzielenie informacji.

Wyrok z dnia 24 maja 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie I OSK 601/05

  1. Skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej.
  2. K.p.a. nie ma zastosowania do udostępnienia informacji publicznej, gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania tego kodeksu jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji, nie zaś do czynności materialnotechnicznej polegającej na jej udzieleniu.
  3. Wykładnia językowa art. 52 § 3 p.p.s.a. upoważnia do stwierdzenia, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności w zakresie wydawania aktów. W przypadku, gdy ustawodawca uzależnia zaskarżenie bezczynności od wniesienia środka zaskarżenia, czyni to w sposób wyraźny, np. art. 37 k.p.a., art. 101a ust. 1 w związku z art. 101 ust. 3 u.s.g.
  4. Uzyskanie części żądanej informacji publicznej w inny sposób niż od podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, nie skutkuje bezprzedmiotowością żądania.
  5. Niepodjęcie przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej we wskazanym art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), terminie, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia oznacza, że pozostaje on w bezczynności.

Wyrok z dnia 30 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie II SAB/Kr 109/08

    Skoro wnioskowana informacja jest informacją publiczną organ winien załatwić wniosek zgodnie z ustawą z 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, udzielając tej informacji albo jej odmawiając w formie decyzji administracyjnej. Odmowa w innej formie jest niezgodna z prawem i stanowi bezczynność organu.

Wyrok z dnia 22 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie II SAB/Wa 193/05

  1. Informacja o składzie osobowym organów publicznych, wykonujących w imieniu państwa i na rzecz obywateli przypisane ustawowo władztwo administracyjne, jest typową informacją publiczną, podlegającą niezwłocznemu udostępnieniu wnioskodawcy. W konsekwencji informacja o składzie osobowym organów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ma charakter informacji publicznej.
  2. Nawet, gdy określona informacja, o której udostępnienie występuje wnioskodawca znajduje się na stronie internetowej Zakładu lub w innej ogólnie dostępnej postaci, wówczas organ powinien poinformować o tym wnoszącego pismo.

Wyrok z dnia 16 marca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie I OSK 1277/08

  1. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest przedmiotem wniosku. Wniosek taki wszczyna postępowanie w sprawie, ale na tym etapie nie mają jeszcze zastosowania przepisy k.p.a.
  2. Zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przepisy k.p.a. stosuje się do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania. Dopiero zatem w takich sytuacjach znajdzie zastosowanie art. 63 § 3a k.p.a. stanowiący o obowiązku opatrzenia podania wniesionego w formie dokumentu elektronicznego bezpiecznym podpisem elektronicznym.
  3. Za wniosek pisemny o udzielenie informacji publicznej uznawać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet gdy do jej autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny.
  4. Ochrona zdrowia przed następstwami używania tytoniu leży w interesie publicznym, stanowi więc sprawę publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
  5. Marszałek Województwa jako przewodniczący zarządu województwa, tj. organu wykonawczego samorządu województwa reprezentuje organ władzy publicznej i w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej.

Wyrok z dnia 20 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku II SAB/Gd 66/04

    Organy szkoły wyższej są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.).

Wyrok z dnia 16 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie II SAB/Wa 68/07

  1. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej i dotyczących sfery jego działalności.
  2. Sprawa Hejnału Policji nie jest sprawą administracyjną, w rozumieniu przepisów procedury administracyjnej, dlatego też nie mogło dojść do wytworzenia jakichkolwiek dokumentów w tym trybie.
  3. Wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może zmierzać do kwestionowania żądanych informacji, nie może być próbą nawiązania polemiki. Wniosek ma dotyczyć faktów, nie może być zaś środkiem do ich kwestionowania.
  4. Fakt prowadzenia rozmów z pracownikami organu wcale nie świadczy, że przed organem prowadzone było jakieś postępowanie w sprawie. Z kolei nie stanowią informacji publicznej zapiski i notatki kadry urzędniczej, choćby tej najwyższego szczebla, jeśli nie nadano im charakteru oficjalnego.

Wyrok z dnia 1 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku II SA/Gd 436/05

  1. Udostępnienie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) wyłącza obowiązek ponownego jej udostępnienia na wniosek zainteresowanego w trybie art. 10 ust. 1 tej ustawy.
  2. Wniesienie skargi o ukaranie organu grzywną w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest ograniczone terminem liczonym od doręczenia właściwemu organowi wezwania do załatwienia sprawy albo od doręczenia odpowiedzi organu na to wezwanie.

Wyrok z dnia 25 września 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie I OSK 741/08

    Z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 61 Konstytucji RP nie wynika ani w sposób wyraźny, ani dorozumiany, aby udostępnienie informacji publicznej mogło przybrać formę okazania czy oględzin przedmiotu wytworzonego w wykonaniu umowy zawartej przez władze publiczne.

Wyrok z dnia 23 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie II SAB/Wa 167/05

  1. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich przyczyn określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana.
  2. O bezczynności organu możemy mówić wyłącznie wtedy, kiedy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Oznacza to, iż w grę wchodzi tak przedmiotowy, jak i podmiotowy zakres ustawy o dostępie do informacji publicznej, a organ pozostaje w zwłoce.

Wyrok z dnia 15 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach II SAB/Ke 14/08

    Umieszczenie projektów umów z wykonawcą, czy nawet ogłoszenia o wyborze najkorzystniejszej oferty z podaniem nazwy zadania, firmy i kwoty za jaką wykonawca wykona zadanie w Biuletynie Informacji Publicznej, nie zwalnia organu administracji publicznej od obowiązku udostępnienia żądanych umów na wniosek.

Wyrok z dnia 21 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku II SAB/Gd 25/07

    Wniosek o udostępnienie informacji publicznej wniesiony w formie dokumentu elektronicznego wszczyna postępowanie w sprawie, mimo że nie został on opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym. Aczkolwiek art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) stanowi, że przepisy k.p.a. stosuje się do decyzji, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, jednakże wydaje się celowe odwołanie do art. 63 § 3a k.p.a. dla ustalenia warunków formalnych składanego drogą elektroniczną wniosku o udzielenie informacji publicznej. Brak właściwego podpisu nie powoduje bezskuteczności wniosku, a jedynie stanowi jego brak formalny, podlegający uzupełnieniu na żądanie organu.

Wyrok z dnia 28 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie II SAB/Ol 1/08

  1. Informacja publiczna odnosi się do faktów, gdyż wnioskiem może być objęte jedynie pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Wniosek taki nie może więc być postulatem wszczęcia postępowania w jakiejś sprawie np. karnej czy cywilnej, ani tez nie może dotyczyć przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych. Informacje publiczne nie są bowiem środkiem do kwestionowania pewnych danych.
  2. Nie mają charakteru informacji publicznej wnioski w sprawie indywidualnej tj. żądanie wyjaśnienia treści aktów, czy polemika z dokonanymi ustaleniami w sprawie.
  3. Organy uprawnione do wykonywania zadań publicznych, z założenia nie podejmują innych czynności jak załatwianie spraw publicznych, przy czym wykonywanie zadania publicznego nie może polegać na realizacji sprawy prywatnej i stąd pod pojęciem informacji o sprawie publicznej należy rozumieć każdą czynność i każde działanie organu władzy publicznej w sferze prawa administracyjnego, czy w sferze prawa cywilnego.
  4. Informacja, o działaniach organu podjętych w indywidualnej sprawie administracyjnej stanowi informację publiczną.

Wyrok z dnia 30 października 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie I OSK 951/08

    Prawo dostępu do informacji publicznej oznacza dostęp do informacji już będącej w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i nie może być utożsamiane z prawem do inicjowania działań (kontrolnych, badawczych itp.), mających na celu wytworzenie informacji jakościowo nowej, której udzielenia domaga się wnioskodawca (art. 1 i 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.).

Wyrok z dnia 6 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie II SAB/Wa 48/06

    Od "milczenia" organu trzeba odróżnić sytuację, w której organ administracji odpowiada na wniosek o udzielenie informacji publicznej, lecz nie może podać żądanych informacji, bo ich po prostu nie ma. W takiej sytuacji odpowiedź organu na wniosek zainteresowanego podmiotu trzeba potraktować jako udzielenie informacji, choć oczywiście takie stanowisko organu może nie zadawalać zainteresowanego. W przeciwnym razie, w sytuacji, gdy organ nie ma żądanej informacji, ewentualne orzeczenie sądu zobowiązujące do udzielenia informacji byłoby w ogóle niewykonalne. Nie można bowiem "zmusić" kogoś do udzielenia informacji, której nie ma.

Wyrok z dnia 22 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie II SAB/Wa 175/06

    Opinia prawna sporządzona przez pracownika organu dla potrzeb załatwienia konkretnej sprawy, czy też bliżej nieokreślonej liczby spraw, jako dokument wewnętrzny, służący załatwianiu spraw i realizacji zadań organu, posiada walor informacji publicznej.

Wyrok z dnia 29 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie II SAB/Wa 85/07

    Z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji lub odmawia udzielenia takiej informacji w nieprzewidzianej do tej czynności formie prawnej. Stanowisko organu, które w istocie sprowadza się do odmowy udzielenia informacji powinno przybrać procesową formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wyrok z dnia 25 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku II SAB/Bk 45/08

  1. Publiczne zakłady opieki zdrowotnej mieszczą się w zakresie podmiotowym stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, a charakter informacji, tj. nagrania rozmowy telefonicznej z wezwania karetki pogotowia odpowiada przedstawionej wyżej definicji informacji publicznej.
  2. W przypadku w którym organ administracji odpowiada na wniosek o udzielenie informacji publicznej, lecz nie może podać żądanych informacji, bo ich nie ma, odpowiedź organu należy traktować jako udzielenie informacji, a nie jako bezczynność organu.

Wyrok z dnia 7 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie II SA/Rz 438/07

  1. Z redakcji przepisu art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) wynika, że ustawodawca nie wskazał zarówno podmiotu uprawnionego, jak i kryterium oceny informacji, która może być udostępniona niezwłocznie. Oznacza to, że uprawnienie to ustawodawca pozostawił podmiotowi, który informacje udostępnia.
  2. Zapis statutu gminy o treści "Udostępnienie dokumentów odbywa się w budynku Urzędu Miejskiego w każdy wtorek w godzinach od 900 do 1400" jest niezgodny z treścią art. 3 ust. 2 powołanej ustawy, według którego prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej, zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Oznacza to, że organ administracji publicznej jest zobowiązany nie tylko do informowania o swojej działalności, lecz także do udostępniania źródeł tej informacji. Informacją jest nie tylko prawo do informacji przetworzonej, ale też prawo wglądu do dokumentów, będących w posiadaniu tego organu.
  3. Prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej nie ma charakteru bezwzględnego i Konstytucja dopuszcza w sytuacjach wyjątkowych jego ograniczenie w drodze ustawy (art. 61 ust. 3 Konstytucji), zatem wyjątki od zasady jawności muszą wynikać z przepisów ustawowych i nie mogą być wprowadzane aktem niższego rzędu, takim jak statut gminy.

Wyrok z dnia 18 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie II SA/Wa 1177/08

    Usunięcie personaliów osób prywatnych, czy też ich zanonimizowanie w ogłoszonej w BIP uchwale organu gminnego, nie wpływa na czytelność dokonanego w ten sposób przekazu. W tym przypadku treść aktu administracyjnego nie traci waloru informacyjnego, albowiem wynika z niej kto, kiedy i w jakiej sprawie publicznej zajął określone stanowisko. Podstawowym celem BIP jest powszechne informowanie o sprawach publicznych i w tym przypadku cel ten został zrealizowany. Prezentowanie odmiennego poglądu pozostaje w sprzeczności z konstytucyjnymi gwarancjami wolności i praw obywatela.

Wyrok z dnia 25 września 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie I OSK 416/08

    Tylko informacja publiczna nieudostępniona w Biuletynie udostępniana jest na wniosek. Organ administracji w przypadku informacji udostępnionej w Biuletynie nie ma obowiązku dokonywania wydruków z Biuletynu i przesyłania ich żądającemu.

Wyrok z dnia 26 marca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny (do 2003.12.31) w Gdańsku II SAB/Gd 100/00

  1. Z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) podmioty, do których przed wejściem tej ustawy w życie zwrócono się o udostępnienie informacji publicznej i które sprawy tej nie załatwiły ostatecznym rozstrzygnięciem, mają obowiązek udostępnienia w terminie 14 dni informacji publicznej albo wydania w tym terminie decyzji o odmowie udostępnienia informacji.
  2. Podmiot, który mimo tego obowiązku nie podejmuje we wskazanym terminie stosownych czynności (ani nie udostępnia informacji, ani nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia), pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 17 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 1 lub 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).
 
  © Biuletyn Informacji Publicznej sp zoo